Διαβητική Πορεία - Σύλλογος Διαβητικών Νομού Κοζάνης

«Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα έδωσε μια μεγάλη προοπτική μελέτη πρόληψης του διαβήτη τύπου 2, η Diabetes Ρrevention Study» λέει η παθολόγος κ. Μαριάννα Μπενρουμπή, αναπληρώτρια διευθύντρια στο ΕΣΥ και υπεύθυνη του Διαβητολογικού Κέντρου στο Νοσοκομείο «Πολυκλινική».

«Στόχος της μελέτης ήταν να διερευνηθεί το κατά πόσον είναι δυνατόν να προληφθεί η εμφάνιση του διαβήτη τύπου 2 σε ανθρώπους που είχαν προδιάθεση, παρουσίαζαν δηλαδή παθολογική σακχαραιμική καμπύλη».

Μελετήθηκαν 3.234 άνθρωποι με παθολογική σακχαραιμική καμπύλη, που είχαν δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) μεγαλύτερο από 24. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: όσοι κατάφεραν να χάσουν το 7 % του βάρους τους, μπόρεσαν σε ποσοστό 30% να αναστρέψουν την πορεία και να μη μεταπέσουν σε διαβήτη τύπου 2.

Αναστροφή στο 40%

Η ομάδα που εκτός από την απώλεια βάρους άλλαξε και την έως τότε σωματική δραστηριότητά της (150 λεπτά την εβδομάδα γρήγορο βάδισμα) παρουσίασε αναστροφή της πορείας σε ποσοστό 40%.

«Εκτός όμως από την πρόληψη, ακόμα και όταν έχει εμφανιστεί διαβήτης, η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου αίματος στα αρχικά στάδια μπορεί να επιτευχθεί με δίαιτα και άσκηση, χωρίς φαρμακευτική αγωγή» υπογραμμίζει η κ. Μπενρουμπή.

Η σημασία της άσκησης στον διαβήτη τύπου 2 δεν αφορά μόνο τη ρύθμιση του σακχάρου αίματος, αλλά και όλων των άλλων παραμέτρων που συνθέτουν το λεγόμενο «μεταβολικό σύνδρομο»: τη χοληστερίνη και την αρτηριακή πίεση.

«Φαίνεται ότι με την άσκηση αυξάνεται η ευαισθησία των ιστών στη δράση της ενδογενούς ινσουλίνης», εξηγεί η κ. Μπενρουμπή. «Δεδομένου ότι στην πλειονότητα των περιστατικών με διαβήτη τύπου 2 δεν υπάρχει ενδογενής παραγωγή, αλλά αντίσταση στην ινσουλίνη, η αύξηση είτε του αριθμού των υποδοχέων είτε της συνδετικής ικανότητας με την ινσουλίνη συμβάλλει σημαντικά στη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος».

Όταν λέμε άσκηση, δεν εννοούμε σωματική καταπόνηση. «Ακόμα και αν βάλουμε ως στόχο, σε καθημερινή όμως βάση, να κάνουμε μισή ώρα περπάτημα με γρήγορο βηματισμό ή οποιαδήποτε άλλη σωματική δραστηριότητα μάς είναι ευχάριστη, θα έχουμε σημαντικό κέρδος», διαβεβαιώνει η κ. Μπενρουμπή. «Δεν πρέπει βέβαια να συγχέει κανείς την κούραση που προέρχεται από ορισμένες εργασίες, όπως π.χ. την ορθοστασία για πλύσιμο πιάτων, με την άσκηση».

Οι πάσχοντες πρέπει λοιπόν να ενθαρρύνονται στο να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες που έχουν και τον βαθμό προϋπάρχουσας εξάσκησης. Η άποψη, άλλωστε, ότι οι ασθενείς αυτοί αποκλείονται από και την άθληση διαψεύδεται από τις εξαιρετικές επιδόσεις που πέτυχαν άνθρωποι με διαβήτη (και μάλιστα τύπου 1) στον διεθνή στίβο, όπως π.χ. ο Γκάρι Χολ που στους Ολυμπιακούς (και όχι Παραολυμπιακούς) του Σίδνεϊ κέρδισε 4 μετάλλια στην κολύμβηση.

Ποιες ασκήσεις να αποφεύγονται 

* Αν υπάρχει παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια, υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας στον αμφιβληστροειδή. Γι΄ αυτό πρέπει να αποφεύγεται οτιδήποτε μπορεί να αυξήσει την πίεση στα αγγεία της περιοχής, όπως π.χ. η άρση βαρών. 

* Προσοχή πρέπει να δίνεται από όσους παρουσιάζουν νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Στις περιπτώσεις αυτές παρατηρείται αδυναμία αύξησης της καρδιακής συχνότητας ύστερα από κόπωση. Οι ασθενείς που έχουν διαβητική νευροπάθεια θα πρέπει να ασκούνται ήπια και να αποφεύγουν το τρέξιμο και γενικά την αερόβια άσκηση. 

* Εάν η νευροπάθεια αφορά το περιφερικό νευρικό σύστημα, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε πιθανούς τραυματισμούς των ποδιών. Σε συνδυασμό με τη συνυπάρχουσα μειωμένη αισθητικότητα, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί έλκος ύστερα από βάδιση, τρέξιμο κ.τ.λ.

Συνδυασμός με σωστή διατροφή για να αποφεύγεται η υπογλυκαιμία

Η άσκηση σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 1 μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της μεταβολικής ρύθμισης, με την προϋπόθεση ότι ο ασθενής είναι εκπαιδευμένος. «Δεδομένου ότι όσοι έχουν διαβήτη τύπου 1 είναι στην πλειονότητα νέοι, η άσκηση που κάνουν είναι συνήθως έντονη», λέει η κ. Μπενρουμπή. «Η ποσότητα της ινσουλίνης και η διατροφή είναι οι δύο παράμετροι που πρέπει να τροποποιηθούν τις ημέρες της άσκησης για την αποφυγή υπογλυκαιμίας».

Για την πρόληψη των υπογλυκαιμιών συνιστώνται τα εξής:

- Η ποσότητα υδατάνθρακα που πρέπει να πάρει ο αθλούμενος πριν από την άσκηση είναι 1 γραμμ. ανά κιλό βάρους σώματος (π.χ., ένα τοστ ή χυμό φρούτου) σε διάστημα μιας ώρας πριν από την άσκηση.

- Το κυρίως γεύμα που προηγείται αθλητικής δραστηριότητας θα πρέπει να περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο υδατάνθρακες (4 γραμμ. ανά κιλό βάρους. σώματος), μικρή ποσότητα πρωτεΐνης και ελάχιστο λίπος.

- Ο αθλούμενος πρέπει να πίνει νερό πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση.

- Εάν αυτή είναι παρατεταμένη (πάνω από 90 λεπτά) μπορεί το νερό να αντικατασταθεί με χυμούς φρούτων. Η περιεκτικότητα σε ζάχαρη δεν πρέπει να ξεπερνά το 10%.

«Η υπογλυκαιμία, κυρίως στα παιδιά, μπορεί να εμφανιστεί πολλές ώρες μετά την άσκηση», επισημαίνει η κ. Μπενρουμπή. «Συμβαίνει συχνά παιδιά που αθλούνται το απόγευμα να εμφανίσουν υπογλυκαιμία στις 3 π.μ., κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό οφείλεται στο ότι λόγω της έντονης δραστηριότητας εξαντλούνται τα αποθέματα γλυκόζης του οργανισμού. Αν δεν έχει προβλεφθεί μείωση της δόσης βραδινής ινσουλίνης ή αύξηση των υδατανθράκων στο βραδινό γεύμα, ο κίνδυνος νυκτερινής υπογλυκαιμίας είναι μεγάλος».